สายสะดือ และ สเต็มเซลล์จากเลือดในสายสะดือ คือของขวัญจากธรรมชาติชิ้นแรกที่มากับเด็กตั้งแต่แรกเกิด ที่เต็มไปด้วย สเต็มเซลล์ที่จะสามารถช่วยชีวิตของเด็กเองได้ในอนาคต. ในอดีตสายสะดือและรกจะถูกทิ้งไปเป็นของเสียทางชีวภาพ เนื่องจากในอดีตเราไม่ทราบว่าเลือดจากสายสะดือนี้มีคุณค่ามากเพียงใด งานวิจัยแรกสุดเกี่ยวกับเซลล์ต้นกำเนิดของมนุษย์ได้รับการเปิดเผยขึ้นในปี 2541 และในปีเดียวกันนี้ เด็กชายวัย 5 ปีชาวฝรั่งเศสซึ่งป่วยเป็นโรคโลหิตจางแฟนโคนี่ ได้รับการรักษาด้วยเซลล์ต้นกำเนิดจากเลือดสายสะดือของน้องสาวจนประสบความสำเร็จ ซึ่งเป็นความสำเร็จในการปลูกถ่ายเลือดจากสายสะดือครั้งแรกของโลกและเป็นการเปิดประตูสู่การรักษาด้วยเซลล์ต้นกำเนิดจากเลือดสายสะดือ การบำบัดรักษาเซลล์ก็เป็นอีกหัวข้อการวิจัยหนึ่งที่ได้รับความสนใจมากในศตวรรษที่ 21 และกำลังมีการศึกษาและนำเซลล์ต้นกำเนิดไปใช้อย่างกว้างขวาง  ด้วยศักยภาพที่ไม่จำกัดนี้ เซลล์ต้นกำเนิดจึงเป็นที่รู้กันว่าสามารถนำมาใช้ในการบำบัดรักษาทางการแพทย์อันล้ำสมัยได้

จากการรายงานของงานวิจัยทางการแพทย์ที่ว่า สเต็มเซลล์อาจเป็นเซลล์ที่สามารถแก้ไขความผิดปกติของการทำงานของอวัยวะต่างๆ ได้อย่างน่ามหัศจรรย์. ดังนั้นมันไม่ใช่เรื่องยากที่จะเข้าใจว่าทำไม พ่อ-แม่ ถึงเลือกที่จะเก็บเลือดจากสายสะดือไว้ให้กับลูกน้อย

อะไรคืออาวุธลับที่อยู่ในเลือดจากสายสะดือ
ใน เลือดจากสายสะดือนั้น มีเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดอยู่มากมาย เซลล์เหล่านี้ยังไม่พัฒนาไปทำหน้าใดหน้าที่หนึ่งโดยเฉพาะ และหน้าที่หลักของเซลล์เหล่านี้คือเพิ่มปริมาณและซ่อมแซมเซลล์ในเนื้อเยื่อ และอวัยวะต่างๆ  งานวิจัยบางชิ้นกล่าวว่าเซลล์ต้นกำเนิดจะมีปริมาณสูงสุดในช่วงอายุครรภ์ที่ 32-41 ด้วยเหตุนี้เอง เลือดจากสายสะดือที่เก็บรวบรวมเมื่อเวลาหลังคลอดจึงอุดมไปด้วยเซลล์ต้น กำเนิด แต่เดิมนั้นเราคิดกันว่าเซลล์ต้นกำเนิดนั้นมีแต่ในไขกระดูกของผู้ใหญ่และ กระแสเลือดเท่านั้น แต่ปัจจุบันนี้มีการค้นพบว่าปริมาณเซลล์ต้นกำเนิดที่อยู่ในเลือดจากรกมี มากกว่าที่พบในไขกระดูกและในกระแสเลือดถึง 10 เท่า ด้วยความสามารถพิเศษในการเพิ่มปริมาณตัวเองและสามารถพัฒนาไปทำหน้าที่ต่างๆ ในร่างกายได้ จึงสามารถนำเซลล์ต้นกำเนิดไปใช้ในการรักษาทางการแพทย์ได้มากมายทั้งที่ก่อน หน้านี้คิดกันว่า “ไม่มีทางเป็นไปได้”

โอกาสเพียงครั้งเดียวในชีวิตในการตัดสินใจเลือกเก็บสเต็มเซลล์จากสายสะดือ
เลือดจากรกและจากสายสะดือคือเลือดที่อยู่ในสายสะดือและในรก ชาวอเมริกันและชาวยุโรปเรียกเลือดจากสายสะดือว่า”ของขวัญชิ้นแรก” เพราะว่าพวกเขาถือว่าเลือดจากสายสะดือนี้เป็นของขวัญชิ้นแรกจากพระผู้เป็นเจ้าให้แก่เด็กที่เพิ่งคลอด ดังนั้นการเก็บเลือดจากสะดือถือเป็นโอกาสเพียงครั้งเดียวที่จะเก็บเลือดจากสายสะดือไว้ให้เด็กได้ ซึ่งใช้เวลาในการเก็บแค่ 5-10 นาที เท่านั้นหลังจากเด็กคลอด. โดยเลือดจากสะดือ เป็นเซลล์ที่บริสุทธิ์ เปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์ต่างๆได้ง่าย  และสามารถใช้ได้เลยเมื่อต้องการใช้ในการรักษาในอนาคต.ในปัจจุบันมีมากกว่า 80 กว่าโรคที่ถูกรายงานในวารสารการแพทย์ในระดับสากล ว่าสามารถใช้สเต็มเซลล์จากเลือดในสายสะดือ รักษาได้.  ดังนั้นการตัดสินใจของคุณจึงเป็นสิ่งสำคัญต่อสุขภาพของลูกน้อย และคนในครอบครัวของคุณเอง

สเต็มเซลล์คืออะไร
ทุกๆชีวิตเริ่มต้นจากการพัฒนาของไข่ที่ได้รับการปฏิสนธิเป็นล้านๆ เซลล์ โดยเริ่มต้นจากเซลล์เพียงเซลล์เดียว และแบ่งตัวไปเรื่อยๆ เป็นอวัยวะที่ต่างๆ .สเต็มก็เหมือนกัน โดยสามารถเปรียบเทียบง่ายๆว่า สเต็มเซลล์เปรียบได้เหมือนกับจุดต้นกำเนิดของต้นไม้ โดยจะมีการแบ่งตัวไปทำหน้าที่ในส่วนต่างๆของต้นไม้ต่อไป. เซลล์ในร่างกายก็เหมือนกันก่อนที่จะเปลี่ยนเป็นเซลล์ที่จำเพาะในส่วนต่างๆของร่างกาย ก็มีจุดกำเนิดคือ “สเต็มเซลล์”

ฮีมาโตพลอยอิติก สเต็มเซลล์ ( HSCs)

ฮีมาโตพลอยอีติก สเต็มเซลล์ เป็นสเต็มเซลล์ ที่จะเจริญไปเป็น เซลล์ของระบบโลหิต และเม็ดเลือดต่างๆ ทั้งสาย myeloid (monocytes and macrophages, neutrophils, basophils, eosinophils, erythrocytes, megakaryocytes/platelets, dendritic cells), และ สาย lymphoid l(T-cells, B-cells, NK-cells). และสเต็มเซลล์ชนิดนี้สามารถใช้ในการรักษาทางคลินิก ในโรค มะเร็งเม็ดเลือด  โรคเลือด โรคที่เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน และ ระบบเผาผลาญของร่างกาย เป็นต้น

มีเซนไคมอล สเต็มเซลล์ (MSCs)

มีเซนไคมอล สเต็มเซลล์ เป็นอีกชนิดของสเต็มเซลล์ ที่จะเจริญเติบโตกลายเป็นเซลล์ของอวัยวะต่างๆ อาทิเช่น เซลล์ไขมัน เซลล์กระดูก เซลล์กระดูกอ่อน เซลล์ไขมัน เซลล์กล้ามเนื้อ  เซลล์ประสาท เซลล์ตับ เซลล์ตับอ่อนชนิด เบต้า เป็นต้น  ถือว่าเป็นทางเลือกการรักษาหนึ่งที่เป็นการเพิ่มโอกาสในการรักษาที่จะช่วยในการซ่อมแซมเซลล์ และเนื้อเยื่อใหม่ รวมถึง โรคพาร์กินสัน อาการกระดูกสันหลังได้รับบาดเจ็บ อาการชัก แผลที่เกิดจากไฟไหม้ โรคหัวใจ เบาหวานชนิดที่ 1 โรคข้ออักเสบและบวม โรคกล้ามเนื้ออักเสบ และโรคเกี่ยวกับตับ เป็นต้น มีเซนไคมอล สเต็มเซลล์ ที่เก็บได้ง่ายและปลอดภัย ส่วนใหญ่จะเก็บจากส่วนที่เรียกว่า Wharton’s jelly จากสายสะดือ  ( Umbilical cord )  ซึ่งจะผ่านการสกัดโดยเทคนิคชั้นสูงและเก็บแช่แข็งไว้ เมื่อต้องการใช้ในอนาคตก็สามารถนำไปใช้ได้ ไม่ต่างจากการรับเลือดกรุ๊ปโอ ที่ร่างกายผู้รับไม่ต่อต้าน มีข้อมูลวิจัยต่างจากประเทศพบว่า มีเซ็นไคมอล สเต็มเซลล์  ช่วยลดการต่อต้านของระบบภูมิคุ้มกันของผู้ให้กับผู้รับอีกทั้งยังไม่จำเป็นต้องตรวจการเข้ากันได้ของรหัสเนื้อเยื่อเม็ดเลือดขาว

ข้อเปรียบเทียบระหว่างเลือดจากสายสะดือ เลือดจากกระแสโลหิต กับไขกระดูก